Działalność hrabiny Marii Tarnowskiej w Polskim Czerwonym Krzyżu1 w dwudziestoleciu międzywojennym2
Abstrakt:
Artykuł przybliża mniej znany aspekt życia hrabiny Marii Tarnowskiej, jakim była podejmowana przez nią w dwudziestoleciu międzywojennym działalność dobroczynna w ramach Polskiego Czerwonego Krzyża. W swojej aktywności stawiała przede wszystkim na rozwój pielęgniarstwa. Ponadto popularyzowała idee szeroko pojętego humanitaryzmu, wspierała rozwój opieki medycznej, zachęcała ludność wiejską do dbałości o zdrowie i higienę. W niniejszym artykule wydane drukiem wspomnienia hrabiny Marii Tarnowskiej zostały skonfrontowane z relacjami pielęgniarek PCK i współpracowniczek hrabiny. Są to głównie materiały źródłowe pozyskane w czasie kwerendy w Archiwum Biura Zarządu Głównego PCK. Skorzystano także z materiałów przechowywanych w Archiwum Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża w Genewie oraz z dostępnych opracowań.
1 Zgodnie ze statutem uchwalonym w 1919 r. oficjalna nazwa organizacji do 1927 r. brzmiała: Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża (PTCK). Nazwa Polski Czerwony Krzyż (PCK) została wprowadzona od 1 września 1927 r., ale zarówno we wspomnieniach członków, jak i w oficjalnej korespondencji z władzami MKCK w Genewie w całym okresie międzywojennym posługiwano się nazwami zamiennie. Stąd autorka dla uproszczenia przyjmuje nazwę PCK dla całości omawianego okresu. Statut Polskiego Towarzystwa Czerwonego Krzyża, (Warszawa: Drukarnia „Praca” 1921); Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 września 1927 o Stowarzyszeniu „Polski Czerwony Krzyż”, Dziennik Ustaw z 1927 r. Nr 79, poz. 687 i 688; Archiwum Zarządu Głównego PCK, Relacja Kazimierza Więckowskiego (maszynopis) pt. Wspomnienia z działalności Polskiego Czerwonego Krzyża. Oddział w Zawierciu w latach 1921–1939, sygn. VIII, 1–2.
2 Publikacja przygotowana/dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki” Ministra Edukacji i Nauki. Jest wynikiem udziału w projekcie „Ośrodek Badań Historii Kobiet – kontynuacja II”.
Słowa kluczowe: humanitaryzm, dobroczynność, pielęgniarstwo, Polski Czerwony Krzyż, historia kobiet
Opublikowany: 28 czerwca 2024 r.
DOI: 10.15290/cnisk.2024.01.16.02
Sposób cytowania: CNISK, 2024, nr 16 (1), 31-60/DOI 10.15290
Pobierz PDF: 
Autorzy: Monika Sobczak, Uniwersytet Opolski
The Activity of Countess Maria Tarnowska in the Polish Red Cross in the Interwar Period
Abstract:
The article takes a closer look at a lesser-known aspect of Countess Maria Tarnowska’s life, which was her philanthropic activity within the Polish Red Cross in the inter-war period. In her activities, she focused primarily on the development of nursing. In addition, she popularised the ideas of broad humanitarianism, supported the development of medical care and encouraged the rural population to take care of their health and hygiene. In this article, the printed memoirs of Countess Maria Tarnowska have been confronted with the accounts of the PCK nurses and the Countess’s associates; these are mainly source materials obtained during a search in the Archives of the Office of the Main Board of the PCK. Materials available in the Archives of the International Committee of the Red Cross in Geneva and available studies were also used.
Keywords: humanitarianism, charity, nursing, Polish Red Cross, women’s history
Published: 28 June 2024
DOI: 10.15290/cnisk.2024.01.16.02
Cite this article as: CNISK, 2024, vol. 16 (1), 31-60/DOI 10.15290
Download PDF:
Authors: Monika Sobczak, University of Opole
